Ukraińska Narodowa Armia (UNA) | Die Freiwilligen

Ukraińska Narodowa Armia (UNA)



Z 14 Dywizją Grenadierów SS związana jest jeszcze sprawa utworzenia tak zwanej Ukraińskiej Narodowej Armii (UNA).

Była ona tworzona w ostatnich tygodniach wojny pod zwierzchnictwem politycznym Ukraińskiego Narodowego Komitetu (UNK). Na czele UNK i UNA stanął Generał Pawło Szandruk, przedwojenny dyplomowany oficer kontraktowy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari za kampanię wrześniową. 8 marca 1945 roku Prezydium UNK mianowało go głównodowodzącym UNA.

Szandruk miał stworzyć armię z istniejących dotychczas jednostek. Przede wszystkim postanowił podporządkować sobie 14 Dywizję Grenadierów SS.

W tym celu udał się on do dywizji w towarzystwie Generała Mychajło Krata, który miał zostać nowym dowódcą jednostki. Jednakże zmiana dowództwa w 14 Dywizji Grenadierów SS ostatecznie nie doszła do skutku, gdyż nie zgodzili się na to Niemcy.

Generał Szandruk wykorzystał swój pobyt w dywizji, by porozumieć się z aliantami. 27 kwietnia 1945 roku ogłosił, że 1 Dywizja Ukraińska przechodzi na stronę aliantów.

Oprócz 14 Dywizji Grenadierów SS w skład UNA miały wejść jednostki sformowane przez Niemców z ukraińskich żołnierzy i oficerów. 2 Dywizja Ukraińska miała powstać z dwóch dotychczas istniejących jednostek – Brygady Przeciwpancernej i Samodzielnej Brygady złożonej z ukraińskich policjantów.

Brygada Przeciwpancerna została utworzona 22 lutego 1945 roku pod dowództwem Pułkownika Petra Diaczenki, również przedwojennego dyplomowanego oficera kontraktowego Wojska Polskiego. Liczyła ona około 1900 żołnierzy i składała się z trzech batalionów. 15 kwietnia została skierowana na front do Saksonii.

Natomiast Brygada Policyjna powstała w początkach 1945 roku z ukraińskich policjantów granatowych i z Schutzmannschaften z Dystryktu Galicja, którzy ewakuowali się wraz z Niemcami na zachód. Jej 3400 żołnierzy 2 kwietnia 1945 roku złożyło przysięgę według roty UNA. Dowództwo sprawował Major Wołodymyr Pitułej, przedwojenny oficer polskiej Policji Państwowej i, w pierwszej połowie lat trzydziestych, szef ochrony osobistej Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Dowództwo dywizji miał sprawować Diaczenko, jednakże do połączenia obu jednostek nigdy nie doszło.

Brygada Przeciwpancerna toczyła walki w okolicach Budziszyna, między innymi z jednostkami 2 Armii Wojska Polskiego, a Samodzielna Brygada Majora Pitułeja w Brandenburgii.

Innymi jednostkami zgłaszającymi się do UNA były między innymi Brygada Specjalnego Przeznaczenia (Spadochronowa) w sile dwóch batalionów, około 400 żołnierzy pod dowództwem Majora (Atamana) Tarasa Bulby-Boroweća, Brygada Wolnego Kozactwa licząca 350 żołnierzy pod dowództwem Pułkownika Petra Tereszczenki, ukraińska 281 Brygada Zapasowa licząca około 5000 ludzi pod dowództwem Pułkownika F. Hudyma, oraz dwa Pułki Ochronne z Holandii i Belgii liczące łącznie około 1000 żołnierzy i wiele mniejszych jednostek.




Opracowano na podstawie:

"Galicyjska dywizja Waffen-SS",Jarosław Gdański

DYWIZJA SS “GALIZIEN” – Zbrodnie wojenne ukraińskich żołnierzy SS-Galizien – GRZEGORZ MOTYKA

Dywizja SS Galizien, Marek A. Koprowski




SRH Die Freiwilligen jest grupą apolityczną. Symbole znajdujące się na stronie nie odzwierciedlają poglądów członków Stowarzyszenia, ani nie mają służyć propagowaniu jakichkolwiek ideologii totalitarnych.

Wszystkie materiały umieszczone na stronie są własnością SRH Die Freiwilligen i nie mogą być wykorzystywane bez zgody Stowarzyszenia.

uwaga